ކެފޭއެއްގައި ދެ އެކުވެރިޔަކާއެކު ކޮފީއެއްގައި އިންދާ އެތަނަށް އައީ އޭދަފުށީގެ ޒުވާން ކުދީން ކޮޅެކެވެ. ޖެހިގެން ހުރި ދެ މޭޒުގައި ގައިދުރު ކަމަށް އިސްކަން ދީގެން އެ ކުދީން ތިއްބެވެ. ކެފޭގައި ތިބެގެން އެ ޒުވާނުން ދެއްކީ ހަމަ އެންމެ ވާހަކައެކެވެ. އެ މީހުންގެ ކަންބޮޑު ވުމަކަށް ވީ ހަމަ އެންމެ ކަމެކެވެ. އޭދަފުށީގައި ހުންނަ ޖެންޑަރ މިނިސްޓްރީގެ އަމާން ހިޔާގައި ތިބޭ ބައެއް ކުދީންގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތުގެ ސަބަބުން ސްކޫލް ދަރިވަރުންނަށް ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރުމެވެ. މީގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރީން ވަޅިއެއް ހިފައިގެން ސްކޫލަށް ގޮސް، ކްލާހުގައި އިން ދަރިވަރަކަށް ބިރުދައްކައިފައި ވާތީ އެ ވާހަކައެވެ. ސްކޫލުގެ މިންގަނޑާ ޚިލާފަށް ބޯދިގުކޮށްގެން ހުރި ކުއްޖެއްގެ ބޯ ކޮށުމަށް ޓީޗަރު ބުނުއްވުމުން ސްކޫލުގެ އެތައް ކުދީންނަކާއި މުވައްޒަފުންނެއްގެ ކުރިމަތީގައި، ހަޑިހުތުރު ބަސް ބޭނުންކޮށް، އެވަރުން ނުފުދިގެން ޓީޗަރު ކޮށްޕާލުމަށްފަހު ކުލާހަށް ވަން ވާހަކައެވެ. ދުލަށް އައިހައި އެއްޗެއް ގޮވަމުން މަގުތައް "ކުޑަކުރާ" ވާހަކައާއި، ކުދިބައެއްގެ ފަރާތުން ފެނިގެން ނުވާނެފަދަ ދަރުދަރަޖައިގެ ޢަމަލުތައް ފެންނަމުން ދާ ވާހަކައެވެ.
ބ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒަކީ، ބ. އަތޮޅުގެ ޢިލްމީ "މުންނާރު" އެވެ. އެ ހިޔާވަހިން ދަސްވެނިވީ އެތައް ދަރިވަރުންނެއްގެ ޚިދުމަތް މުޅިޤައުމަށް ދަނީ، ލިބެމުންނެވެ. ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށެވެ. ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށެވެ. ފަތުރުވެރިކަމާއި ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާއަށެވެ. މިފަދަ އެތައް އެތައް ދާއިރާއަކުން ފަންނުވެރީން އެ ހިޔާވަހީން ވަނީ އުފައްދައިފައެވެ.
އޭދަފުށީ ރައްޔިތުންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ޢިލްމަށް ލޯބި ކުރާ ބަޔެކެވެ. އެއީ، ދަރީން ހެޔޮގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަށް އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރާ ރައްޔިތަކު ދިރިއުޅޭ ރަށެކެވެ. ހަމައެކަނި އެރަށުގެ ދަރީންނަކަށް ނޫނެވެ. ބ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުން ޢިލްމު އުނގެނޭ ރަށުން ބޭރު ކުދީންނާމެދުގައި ވެސް، ކަން ހުރީ ހަމަ މިފަދައިންނެވެ. ހުރިހައި މާނައެއްގައި ވެސް، ޤާބިލް ދަރީންތަކެއް ބިނާ ކުރާ ތަނަކަށް ބ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒު ވުމަށް އޭދަފުށީ ރައްޔިތުން އަބަދުވެސް އެދެއެވެ.
އޭދަފުށީ ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ، އެ ރަށުގެ އަމާން މުޖުތަމަޢު ހަލާކުވެދާނެތީއެވެ. ބިރުވެރި ވެއްޓަކަށް އޭދަފުށި ބަދަލުވެދާނެތީއެވެ. ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައި ކިޔަވާ ކުދީންނަކީ އަޚުލާޤީ ގޮތުންނާއި ޢިލްމީ ގޮތުން ވެސް، ނަމޫނާ ދައްކާ ކުދިބަޔަކަށް ވާއިރު، ޖެންޑަރ މިނިސްޓްރީން އޭދަފުށީގައި ޢިމާރާތް ކޮށްފައިވާ އަމާން ހިޔާގައި ތިބި ބައެއް ކުދީންގެ ޢަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތުން އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުން ނުހަނު ކަންބޮޑުވެއެވެ. މިގޮތުން އަމާން ހިޔާގައި އުޅޭ ކުއްޖަކު ސްކޫލުގެ ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ސްކޫލަށް ދިއުމުން އެ ކަންކަން އިސްލާޙު ކުރުމަށް ބުނުމުން ވަރަށް ހަޑިހުތުރު ބަހުން ޓީޗަރާ މުޙާޠަބު ކުރުމަށްފަހު، އެވަރުން ނުވެގެން އެންމެފަހުން ޓީޗަރު ކޮށްޕާލުމަށްފަހު ކްލާހަށް ވަނީ ވަދެފައެވެ. އޭގެ އެހެން ދުވަހެއްގައި، ވަޅި ހިފައިގެން ކްލާހަށް ގޮސް، ކްލާހުގައި އިން ދަރިވަރަކަށް ބިރުދައްކައި އެ ދަރިވަރު ވަނީ ޒަޚަމް ކޮށްލައިފައެވެ. މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ޓީޗަރުންނާއި ދަރިވަރުންނަށް ބިރުވެރިކަން ތަހަންމަލް ކުރާން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގެ ޓީޗަރަކު މަދަރުސާއަށް ކިޔައި ދެއްވިއެވެ. އެ ޓީޗަރު ބުނުއްވީ މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ރަނގަޅަށް ކިޔަވައި ދިނުމަށް ވެސް ހުރަސް އެޅި ބިރުވެރި ކަމެއްގައި ހުންނާން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރީން މީގެ ކުރީން ދުށް މަންޒަރެއް ނޫން މީކީ. ޓީޗަރުންނާ ދިމާއަށް ހިތުހުރި އެއްޗެއް ކިޔުން. ސްކޫލްތެރޭގައި ހިތުހުރި ގޮތަކަށް އުޅުން. އެކަމަކު ހިޔާގައި މިތިބަ ކުދިންގެ އަދަބެއް ސަދަބެއް ނެތް. ވަރަށް ވިޔާނުދާކޮށް އެ ކުދީން އުޅެނީ. ދަރީން ހަލާކުވެދާނެތީ ވަރަށް ކަންބޮޑުވޭ. ރަނގަޅަކަށް މިހާރު ނިދާވެސް ނުލެވޭ: ބެލެނިވެރިޔެއް
އޭދަފުށީން ވާހަކަ ދެއްކެވި އެހެން ޓީޗަރަކު ބުނުއްވީ، އަމާން ހިޔާގައި ތިބޭ ބައެއް ކުދީންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޓީޗަރުންނާއި ދަރިވަރުންނަށް އަދި މުޖުތަމަޢަށް ބިރުވެރިކަން ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމަށެވެ. މިގޮތުން މި ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ކުދީންނަށް ސައިކޮލޮޖިކަލް ގޮތުން އަސަރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި ބައެއް ކުދީން ސްކޫލަށް ދިއުމަށް ޖެހިލުން ވާ ކަމަށް ބައެއް ބެލެނިވެރީން ބުނެފައި ވާ ކަމަށެވެ. އޭދަފުށީން ވާހަކަ ދެއްކެވި ބެލެނިވެރިޔަކު ބުނުއްވީ މި ހާދިސާއަށްފަހު، ދަރިފުޅު ސްކޫލަށް ދިއުމަށް އެހާ، ޝައުޤު ނުހުންނަ ކަމަށާއި އަބަދުވެސް، އިންނަނީ ކޮންމެވެސް ފިކުރެއްގައި ކަމަށެވެ. އެހެން ބެލެނިވެރިޔަކު އޭނާގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރައްވަމުން ބުނުއްވީ، އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަންބޮޑުވުމަކީ، މިވަރުގެ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ހިނގައި ދިޔައިރު، ސްކޫލުން އެ ކަންކަން ސިއްރު ކޮށްފައި އޮތުން ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެތައް ދަރިވަރުންނަކަށް، އެތައް ޓީޗަރުންނަކަށް އެތައް ގޮތަކުން ގެއްލުން ލިބިގެން ދާނެކަން އޭނާ ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. އެހެން ބެލެނިވެރިޔަކު ބުނުއްވީ ޙައްޤު އޮތީ އެ ކުދީންގެ ކަމަށެވެ. ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައި ކިޔަވާ އެހެން ކުދީންގެ ޙައްޤު ކޮބައިތޯ އާއި މިފަދަ ގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރެވުމުން "އޭދަފުށީގެ މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއިން ކިތަށް ކުދީން ހަލާކުވެ، އަމާން ހިޔާ" އަށް ގެންދާން ނުޖެހި ހިނގައިދާނެތޯ އޭނާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ.
އެކުދީން އެ އުޅެނީ އުޅޭނެ ގޮތަކަށް. ތިބޭ ތަނުގައި ހުންނަ ތަކެތި ވެސް ހަލާކު ކުރަނީ. ފާރުމަތިން ފުންމާލައިގެން ރަށުތެރޭގައި ވެސް ދުވަނީ. އެ ކުދީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދެ ޖިންސްގެ ކުދިންގެ ފަރާތުން ފެނިގެން ނުވާފަދަ ދަށް ފެންވަރުގެ ޢަމަލުތައް ވެސް ކުރަނީ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މި މުޖްތަމަޢު މިހާރު ހަލާކުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު މިއޮތީ ހީވެފަ: ބެލެނިވެރިޔެއް
ސަރުކާރުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ތިބި، މިފަދަ ކުދީން ރަށް ރަށަށް ގެންދެވޭއިރު މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް ކަންކަން ރޭވި ބޮއްސުން ނުލާނެހެން އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެހިފައި ހުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެހެނީ މިފަދަ ކުދީންނަކީ ވަކި ޚާއްޞަ ކުދިބަޔަކަށް ވީ ހިނދު، މި ކުދީންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތް ތަކަށް އެކަށިގެންވާ ތަމްރީނު ދޭންޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެއްފަހަރާ 17 ކުދީން ނުގެންގޮސް، މަދު ކުދީން ކޮޅެއް ގެންގޮސްގެން އެ ކުދީން ބެލެހެއްޓުމުގައި ދިމާވި ދަތިތަކާއި އެ ކުދީންނަށް ކުރި އަސަރުތަކާއި އެ ކުދީންގެ ސަބަބުން ރަށުގެ މުޖުތަމަޢަށް ކުރި އަސަރުތައް ދެނެގަންނާންޖެހެއެވެ. މިކަންކަމަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރެވި މި ކުރެވުނު ކަންކަމުގެ ސަބަބުން އޭދަފުށިފަދަ ރަނގަޅު މުޖުތަމަޢެއް ޙަލާކުވެގެން ހިނގައި ދާނެކަމުގެ ބިރު މިއަދު މިވަނީ ހީވެފައެވެ.
އޭދަފުށީ ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުން ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާ ވަނީ ހިއްސާ ކުރައްވައިފައެވެ. ނަމަވެސް އެއިން ކަމަކަށް މިއަދާ ހަމައަށް އައި އިރުވެސް އެދެވޭ ޖަވާބެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.
އޭދަފުށްޓަކީ ތަރައްޤީ އާއި ވަޞީލަތްތަކުގެ ގޮތުން މާލެއިން އުތުރުގައި އޮތް "ކުޑަ މާލެ" އެވެ. އެއީ ނަމޫނާ ރަށަކަށް ވީ ހިނދު، އަދި ބ. އަތޮޅު ތަޢުލީމީ މަރުކަޒުގައި އަތޮޅާއި އަތޮޅުން ބޭރު އެތައް ރަށެއްގެ ކުދީން ކިޔަވަމުން ދާ ހިނދު، އަދި އެ ރަށަށް އަތޮޅުތެރެއިންނާއި އަތޮޅުން ބޭރު އެތައް ބަޔަކު ކޮންމެ އަހަރަކު ޚިޖުރަ ކުރަމުން ދާ ހިނދު، ބަލަންވާ ވަރަށް ނުބަލައި ޖެންޑަރ މިނިސްޓްރީން މި ކުރެއްވި ކަންތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރައްޔިތުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރަމުން ދާއިރު، "ކަހާތަން ހިރުވާ ވެސް ނުލައި" ކަންކަން ސިއްރުކޮށްގެން "ވާނެ އެއްޗެއްވާން" ތިބުމަކީ ޒިންމާދާރު ގޮތެއް ތޯއެވެ؟ އެއް ބަޔަކު ރަނގަޅު ކުރުމުގެ ނަމުގައި ރަނގަޅަށް އޮތް މުޖުތަމަޢެއް ހަލާކު ކުރުމީ ބަލައި ގަނެވޭނެ ކަމެއްތޯއެވެ؟ މުޅި ބ. އަތޮޅުގެ އަމާންކަން ނާމާން ކަމަކަށް ބަދަލުވުމަކީ ކިހާ ނުރައްކާތެރި ކަމަކަށް ވެދާނެ ކަމެއްތޯއެވެ؟ އޭދަފުށީ ރައްޔިތުން ނުތަނަވަސް ވީ މިކަމާ ނޫންތޯއެވެ؟
advertisment
advertisment
advertisment
2 Responses
Varah rangalhu vaahaka eh. Mikamah halleh beynunvey.
ތިކުދިން ބަލަން ލާފަ ތިބި މީހުންނަކީި ކޮން އަހުލާގެއް ލިބިފަ ތިބި ބަޔެއްތޯ ބަލާލަބަލަ، ތިކުދިން ބަލަންލާފަ ތިބީވެސް ގޮތެއް ފޮތެއް ނެއް ބަޔެއް އެހެންވީމަ އެކުދިންނައް ވެސް އަސަރު ކުރާނެ!!!!